{"id":44,"date":"2024-10-07T18:50:05","date_gmt":"2024-10-07T16:50:05","guid":{"rendered":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/?p=44"},"modified":"2024-10-07T18:50:34","modified_gmt":"2024-10-07T16:50:34","slug":"komentarz-do-obywatelskiego-projektu-nowelizacji-ustawy-o-ochronie-zwierzat-czesc-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/?p=44","title":{"rendered":"Komentarz do obywatelskiego projektu nowelizacji Ustawy o ochronie zwierz\u0105t – cz\u0119\u015b\u0107 I"},"content":{"rendered":"\n

22 maja 2024 r.<\/strong> Komitet Inicjatywy Ustawodawczej “STOP \u0141A\u0143CUCHOM, PSEUDOHODOWLOM I BEZDOMNO\u015aCI ZWIERZ\u0104T” z\u0142o\u017cy\u0142 w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierz\u0105t. Z ko\u0144cem wrze\u015bnia bie\u017c\u0105cego roku na swojej stronie internetowej Komitet poinformowa\u0142 o zebraniu imponuj\u0105cej liczby 534 077 podpis\u00f3w pod projektem – z wymaganych 100 000 (chapeau bas!).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Projekt wraz z uzasadnieniem dost\u0119pny jest na stronie: https:\/\/prawadlazwierzat.pl\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Na wst\u0119pie podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce to pierwsza od wielu lat r\u00f3wnie kompleksowa (a co za tym idzie – obszerna) nowelizacja Ustawy o ochronie zwierz\u0105t i dostrzec mo\u017cna, \u017ce autorzy projektu wyra\u017anie zidentyfikowali podstawowe bol\u0105czki systemu humanitarnej ochrony zwierz\u0105t w Polsce, przedstawiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w\u0142a\u015bciwe ich zdaniem rozwi\u0105zania. Pragn\u0119 odnotowa\u0107, i\u017c w mojej ocenie zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 propozycji jest godna aprobaty, przy czym dostrzegam r\u00f3wnie\u017c kwestie, kt\u00f3re uwa\u017cam za warte dalszej dyskusji.<\/p>\n\n\n\n

Projekt jest niezwykle obszerny, w zwi\u0105zku z czym komentarz poni\u017cszy podzielony b\u0119dzie na cz\u0119\u015bci – om\u00f3wienie wszystkiego w jednym wpisie by\u0142oby niezwykle czasoch\u0142onne, a ponadto mija si\u0119 z celem.<\/p>\n\n\n\n

Dalej przej\u015b\u0107 nale\u017cy do konkretnych propozycji, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 b\u0119dzie rozpatrywana \u0142\u0105cznie, zw\u0142aszcza wtedy, gdy nie wymagaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owych uwag. Zamierzam te\u017c pomin\u0105\u0107 te propozycje, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 oczywiste.<\/p>\n\n\n\n

1. Zmiany w definicjach ustawowych<\/p>\n\n\n\n

W art. 4 autorzy proponuj\u0105 zmian\u0119 w definicji poj\u0119\u0107 “humanitarnego traktowania zwierz\u0105t” (pkt 2), “okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierz\u0105t” (pkt 7). “szczeg\u00f3lnego okrucie\u0144stwa” (pkt 12), “zwierz\u0105t bezdomnych” (pkt 16), “zwierz\u0105t domowych” (pkt 17), “schronisk dla zwierz\u0105t” (pkt 25).<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o proponowane zmiany, zasadniczo mo\u017cna odes\u0142a\u0107 do uzasadnienia projektu, przy czym chcia\u0142bym zatrzyma\u0107 si\u0119 przy dw\u00f3ch nowych definicjach: “szczeg\u00f3lnego okrucie\u0144stwa” oraz “zwierz\u0105t bezdomnych”.<\/p>\n\n\n\n

Nowa definicja “szczeg\u00f3lnego okrucie\u0144stwa” – w por\u00f3wnaniu do obecnej – wskazuje, \u017ce szczeg\u00f3lnie okrutnym b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c zachowanie, wykazuj\u0105ce cech\u0119 powtarzalno\u015bci, co wydaje si\u0119 postulatem ze wszech miar s\u0142usznym. Mowa tutaj bowiem o zachowaniu uporczywym, wieloczynowym, zmierzaj\u0105cym wprost do wywarcia cz\u0119sto nieodwracalnych b\u0105d\u017a trudno odwracalnych zmian w psychice lub kondycji fizycznej zwierz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Warto przy tym zauwa\u017cy\u0107, \u017ce mamy tutaj do czynienia z poj\u0119ciem autonomicznym na gruncie Ustawy o ochronie zwierz\u0105t. Szczeg\u00f3lne okrucie\u0144stwo jako znami\u0119 czynu zabronionego funkcjonuje r\u00f3wnie\u017c w Kodeksie karnym, przy czym nie jest zdefiniowane. Nawet maj\u0105c na wzgl\u0119dzie zakaz wyk\u0142adni homonimicznej (tj. by nie nadawa\u0107 tym samym poj\u0119ciom innych znacze\u0144) – wydaje si\u0119, \u017ce intencj\u0105 ustawodawcy by\u0142o przede wszystkim uwzgl\u0119dnienie potrzeby ochrony samego zwierz\u0119cia przed cierpieniem, czemu da\u0142 wyraz, ustanawiaj\u0105c definicj\u0119 legaln\u0105. Niekt\u00f3re z zachowa\u0144, uj\u0119tych w art. 4 pkt 12 Ustawy o ochronie zwierz\u0105t by\u0107 mo\u017ce nie zosta\u0142yby na gruncie kodeksowych norm karnych uznane za “szczeg\u00f3lnie” okrutne (a “jedynie” okrutne), w zwi\u0105zku z czym uzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce orzecznictwo, dotycz\u0105ce takich przepis\u00f3w, jak art. 148 \u00a7 2 pkt 1 kk, art. 197 \u00a7 4 kk, art. 207 \u00a7 2 kk itd., mo\u017ce by\u0107 stosowane jedynie posi\u0142kowo, cho\u0107 w zasadzie je\u015bli okre\u015blony zesp\u00f3\u0142 zachowa\u0144 m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 uznany za szczeg\u00f3lnie okrutny w my\u015bl Kodeksu karnego, to tym bardziej takowym by\u0142by na gruncie Ustawy o ochronie zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Istotnym elementem nowego s\u0142owniczka poj\u0119\u0107 ustawowych jest r\u00f3wnie\u017c nowa definicja zwierz\u0105t bezdomnych. Jest to kwestia o tyle donios\u0142a, \u017ce w my\u015bl dos\u0142ownej tre\u015bci przepis\u00f3w jedynie zwierz\u0119ta bezdomne mog\u0105 zosta\u0107 obj\u0119te opiek\u0105 gminy.<\/p>\n\n\n\n

Obecna definicja wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

(…) zwierz\u0119ta domowe lub gospodarskie, kt\u00f3re uciek\u0142y, zab\u0142\u0105ka\u0142y si\u0119 lub zosta\u0142y porzucone przez cz\u0142owieka, a nie ma mo\u017cliwo\u015bci ustalenia ich w\u0142a\u015bciciela lub innej osoby, pod kt\u00f3rej opiek\u0105 trwale dot\u0105d pozostawa\u0142y.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Propozycja za\u015b brzmi:<\/p>\n\n\n\n

(…) zwierz\u0119ta domowe lub gospodarskie, kt\u00f3re uciek\u0142y, zab\u0142\u0105ka\u0142y si\u0119 lub zosta\u0142y porzucone przez cz\u0142owieka, a nie ma mo\u017cliwo\u015bci ustalenia ich w\u0142a\u015bciciela lub innej osoby, pod kt\u00f3rej opiek\u0105 trwale dot\u0105d pozostawa\u0142y lub gdy w\u0142a\u015bciciel lub dotychczasowy opiekun zwierz\u0105t zmar\u0142, a nie ma mo\u017cliwo\u015bci niezw\u0142ocznego ustalenia spadkobierc\u00f3w lub skontaktowania si\u0119 ze spadkobiercami – w terminie zapewniaj\u0105cym zwierz\u0119tom nale\u017cyt\u0105 opiek\u0119, nie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 24 h od \u015bmierci dotychczasowego w\u0142a\u015bciciela lub opiekuna – albo w sytuacji gdy spadek przypada ostatnim spadkobiercom ustawowym w rozumieniu art. 935 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. \u2013 Kodeks cywilny (Dz.U.2023.1610 t.j.)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Projektodawcy wychodz\u0105 tutaj naprzeciw bardzo istotnemu problemowi, zwi\u0105zanemu z opiek\u0105 nad zwierz\u0119tami, kt\u00f3re w r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bciach utraci\u0142y dotychczasowego opiekuna. \u017bycie oczywi\u015bcie zna przypadki, gdy dochodzi\u0142o do \u015bmierci osoby, kt\u00f3ra sprawowa\u0142a nad zwierz\u0119ciem opiek\u0119 i nadz\u00f3r, co najcz\u0119\u015bciej prowadzi\u0142o do sytuacji, gdy w\u0142a\u015bciwie nikt takim zwierz\u0119ciem nie chcia\u0142 si\u0119 zaj\u0105\u0107 – w\u0142a\u015bciwa gmina zas\u0142ania\u0142a si\u0119 literaln\u0105 tre\u015bci\u0105 przepis\u00f3w, \u017ce przecie\u017c zmar\u0142y ma jakich\u015b spadkobierc\u00f3w, a wi\u0119c zwierz\u0119 “bezdomne” nie jest.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, poza przypadkami \u015bmierci, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne zdarzenia losowe – nag\u0142y, niespodziewany pobyt w szpitalu, ale r\u00f3wnie\u017c tymczasowe aresztowanie czy osadzenie w zak\u0142adzie karnym. Proponowany przepis nie rozwi\u0105zuje w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjnych, zwi\u0105zanych z przypadkami innymi, ni\u017c zgon w\u0142a\u015bciciela. Je\u017celi w\u0142a\u015bciciel (opiekun) z przyczyn pozostaj\u0105cych cho\u0107by cz\u0119\u015bciowo poza jego wol\u0105, nie mo\u017ce zaj\u0105\u0107 si\u0119 zwierz\u0119ciem, a nie ma nikogo innego, kto m\u00f3g\u0142by zrobi\u0107 to dobrowolnie, to przecie\u017c i tak finalnie gmina musi udzieli\u0107 zwierz\u0119ciu pomocy, co wynika z art. 7 ust. 1 i 3 Ustawy. Czasowe odebranie zwierz\u0105t nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do sytuacji, w kt\u00f3rych dosz\u0142o do pope\u0142nienia przest\u0119pstwa; zwrot “zwierz\u0119 traktowane w spos\u00f3b okre\u015blony w art. 6 ust. 2 (…)” oznacza tak naprawd\u0119, \u017ce zwierz\u0119 znajduje si\u0119 w sytuacji, obiektywnie odpowiadaj\u0105cej skutkom to\u017csamym ze zn\u0119caniem si\u0119 nad nim (porzuceniem, utrzymywaniem w niew\u0142a\u015bciwych warunkach bytowania itd.), niezale\u017cnie od tego, czy ta sytuacja jest zawiniona przez opiekuna lub w\u0142a\u015bciciela. Problem niestety polega na tym, \u017ce doj\u015bcie do takiego rozwi\u0105zania wymaga poczynienia pewnych zabieg\u00f3w interpretacyjnych, a zwierz\u0119 nale\u017c\u0105ce np. do osoby zatrzymanej, tymczasowo aresztowanej, hospitalizowanej itd. nie odpowiada definicji zwierz\u0119cia bezdomnego.<\/p>\n\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce – przy okazji tak obszernej nowelizacji – mo\u017cliwe by\u0142oby r\u00f3wnie\u017c poruszenie tej kwestii i rozwi\u0105zanie jej w optymalny spos\u00f3b; je\u015bli nie przez rozszerzenie definicji “zwierz\u0119cia bezdomnego”, to poprzez modyfikacj\u0119 tre\u015bci art. 7, np. poprzez dodanie art. 7 ust. 7:<\/p>\n\n\n\n

7. Przepisy ust. 1-5 stosuje si\u0119 odpowiednio w przypadku, gdy w\u0142a\u015bciciel lub opiekun, z przyczyn niezale\u017cnych od siebie, nie mo\u017ce czasowo sprawowa\u0107 opieki nad zwierz\u0119ciem. Odebrane zwierz\u0119 podlega zwrotowi niezw\u0142ocznie po ustaniu przeszkody w sprawowaniu nad nim opieki przez w\u0142a\u015bciciela lub dotychczasowego opiekuna.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce “niemo\u017cno\u015b\u0107 sprawowania opieki” r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 kreatywnie interpretowana, np. “nie mog\u0119 zaj\u0105\u0107 si\u0119 psem, bo wyje\u017cd\u017cam do pracy”. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce po pierwsze: obiektywn\u0105 niemo\u017cno\u015b\u0107 zaj\u0119cia si\u0119 zwierz\u0119ciem \u0142atwiej jest oceni\u0107, ni\u017c wchodzi\u0107 w niuanse zwi\u0105zane ze stosowaniem art. 7 do zwierz\u0105t, kt\u00f3re wprawdzie nie s\u0105 ofiarami przest\u0119pstwa, lecz i tak potrzebuj\u0105 wsparcia i opieki, a po drugie: obci\u0105\u017cenie w\u0142a\u015bciciela kosztami utrzymania zwierz\u0119cia jest skutecznym motywatorem, by powstrzyma\u0107 podobne zachowania.<\/p>\n\n\n\n

W dalszej cz\u0119\u015bci projektodawca dodaje kolejne definicje, istotne z punktu widzenia reszty proponowanych przepis\u00f3w. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce przedstawienie ewentualnych uwag powinno korespondowa\u0107 z przepisami, do kt\u00f3rych te definicje si\u0119 odnosz\u0105, a zatem w kt\u00f3rym\u015b z kolejnych wpis\u00f3w cyklu.<\/p>\n\n\n\n

W nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci zamierzam om\u00f3wi\u0107 zmiany w art. 6 ust. 2, nawi\u0105zuj\u0105c poniek\u0105d do przepis\u00f3w statuuj\u0105cych przest\u0119pstwo zn\u0119cania si\u0119 nad zwierz\u0119ciem, czyli art. 35 Ustawy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

22 maja 2024 r. Komitet Inicjatywy Ustawodawczej “STOP \u0141A\u0143CUCHOM, PSEUDOHODOWLOM I BEZDOMNO\u015aCI ZWIERZ\u0104T” z\u0142o\u017cy\u0142 w Sejmie projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierz\u0105t. Z ko\u0144cem wrze\u015bnia bie\u017c\u0105cego roku na swojej stronie internetowej Komitet poinformowa\u0142 o zebraniu imponuj\u0105cej liczby 534 … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[15,16,8,10,17],"class_list":["post-44","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zwierzeta","tag-humanitarna-ochrona-zwierzat","tag-nowelizacja-ustawy-o-ochronie-zwierzat","tag-prawo-ochrony-zwierzat","tag-ustawa-o-ochronie-zwierzat","tag-zwierzeta-bezdomne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46,"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44\/revisions\/46"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/adwokat-piotrowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}