Niniejszy wpis zosta\u0142 zainspirowany informacj\u0105, \u017ce prokurator Ewa Wrzosek z\u0142o\u017cy\u0142a zawiadomienie dotycz\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia na jej szkod\u0119 przest\u0119pstwa, polegaj\u0105cego na gro\u017abach karalnych ze strony Jacka Ozdoby, kt\u00f3re to gro\u017aby mia\u0142y by\u0107 formu\u0142owane w dniu 17 marca bie\u017c\u0105cego roku pod siedzib\u0105 Prokuratury Okr\u0119gowej w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Jacek Ozdoba, stoj\u0105c w\u00f3wczas w otoczeniu innych polityk\u00f3w, wypowiedzia\u0142 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: “ja j\u0105 popchn\u0119, niech spie***la”. Pose\u0142 Marek Suski ostrzega\u0142 go w\u00f3wczas, \u017ceby nie pchn\u0105\u0142 za mocno, by “si\u0119 nie przewr\u00f3ci\u0142a”.<\/p>\n\n\n\n
Historia wraz z nagraniami video opisana jest dok\u0142adnie np. tutaj:<\/p>\n\n\n\n
https:\/\/tvn24.pl\/polska\/ewa-wrzosek-zlozyla-zawiadomienie-w-sprawie-slow-jacka-ozdoby-st8380472<\/a><\/p>\n\n\n\n Z tre\u015bci artyku\u0142u wynika, \u017ce prokurator Wniosek uzna\u0142a, \u017ce zachowanie Jacka Ozdoby wyczerpa\u0142o znamiona czynu z art. 190 \u00a7 1 Kodeksu karnego, przy jednoczesnym zaostrzeniu odpowiedzialno\u015bci karnej w oparciu o art. 57a \u00a7 1 kk, czyli gro\u017aby karalnej w warunkach tzw. czynu chuliga\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n Co zatem m\u00f3wi art. 190 \u00a7 1 Kodeksu karnego? “Kto grozi innej osobie pope\u0142nieniem przest\u0119pstwa na jej szkod\u0119 lub na szkod\u0119 osoby dla niej najbli\u017cszej, je\u017celi gro\u017aba wzbudza w osobie, do kt\u00f3rej zosta\u0142a skierowana lub kt\u00f3rej dotyczy, uzasadnion\u0105 obaw\u0119, \u017ce b\u0119dzie spe\u0142niona, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3”.<\/p>\n\n\n\n Elementy niezb\u0119dne dla zaistnienia gro\u017aby pozornie s\u0105 raptem dwa:<\/p>\n\n\n\n Niby proste, ale nie do ko\u0144ca, poniewa\u017c te dwie cz\u0119\u015bci i tak nale\u017cy rozebra\u0107 na czynniki pierwsze, by zrekonstruowa\u0107 tre\u015b\u0107 normy, wynikaj\u0105cej z przepisu.<\/p>\n\n\n\n Poj\u0119cie przest\u0119pstwa, kt\u00f3re jest przedmiotem wypowiedzi, zawiera si\u0119 w art. 1 \u00a7 Kodeksu karnego:<\/p>\n\n\n\n \u00a7 1. Odpowiedzialno\u015bci karnej podlega ten tylko, kto pope\u0142nia czyn zabroniony pod gro\u017ab\u0105 kary przez ustaw\u0119 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w czasie jego pope\u0142nienia.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00a7 2. Nie stanowi przest\u0119pstwa czyn zabroniony, kt\u00f3rego spo\u0142eczna szkodliwo\u015b\u0107 jest znikoma.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00a7 3. Nie pope\u0142nia przest\u0119pstwa sprawca czynu zabronionego, je\u017celi nie mo\u017cna mu przypisa\u0107 winy w czasie czynu.<\/em> \u00a7 1. Przest\u0119pstwo jest zbrodni\u0105 albo wyst\u0119pkiem.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00a7 2. Zbrodni\u0105 jest czyn zabroniony zagro\u017cony kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci na czas nie kr\u00f3tszy od lat 3 albo kar\u0105 surowsz\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00a7 3. Wyst\u0119pkiem jest czyn zabroniony zagro\u017cony grzywn\u0105 powy\u017cej 30 stawek dziennych albo powy\u017cej 5000 z\u0142otych, kar\u0105 ograniczenia wolno\u015bci przekraczaj\u0105c\u0105 miesi\u0105c albo kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci przekraczaj\u0105c\u0105 miesi\u0105c.<\/em> Mamy zatem jasno\u015b\u0107, \u017ce odpowiedzialno\u015bci karnej za gro\u017ab\u0119 karaln\u0105 podlega zapowied\u017a pope\u0142nienia czynu, kt\u00f3ry jest zbrodni\u0105 lub wyst\u0119pkiem, a zatem czynem przynajmniej zagro\u017conym kar\u0105 grzywny powy\u017cej 30 stawek dziennych, powy\u017cej 5000 z\u0142 lub kar\u0105 ograniczenia wolno\u015bci przekraczaj\u0105c\u0105 miesi\u0105c b\u0105d\u017a te\u017c kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci, przekraczaj\u0105c\u0105 miesi\u0105c. Do znamion czynu nie nale\u017cy zapowied\u017a pope\u0142nienia wykroczenia, a wi\u0119c czynu zabronionego, kt\u00f3ry zagro\u017cony jest kar\u0105 \u0142agodniejsz\u0105. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedmiotowe przest\u0119pstwo opisane jest w Kodeksie karnym, czy w innej ustawie (np. art. 107 Ustawy o ochronie danych osobowych), cho\u0107 wydaje si\u0119 poniek\u0105d oczywiste, \u017ce np. czyny karnoskarbowe pozostaj\u0105 poza optyk\u0105 tego przepisu – Skarbowi Pa\u0144stwa nie da si\u0119 skutecznie grozi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zasadniczo do element\u00f3w konstrukcyjnych przest\u0119pstwa nale\u017cy te\u017c szkodliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna, przekraczaj\u0105ca tzw. subminimalny poziom, oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 przypisana winy – niemniej, przy ocenie, czy sprawca grozi\u0142 pope\u0142nieniem przest\u0119pstwa, z regu\u0142y nie ma mo\u017cliwo\u015bci odniesienia si\u0119 do tych kwestii, albowiem nie spos\u00f3b przewidzie\u0107, czy zapowiadany czyn b\u0119dzie szkodliwie spo\u0142eczny oraz czy b\u0119dzie zawiniony, dop\u00f3ki sprawca swej gro\u017aby nie zrealizowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n “Osob\u0105 najbli\u017csz\u0105”, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 potencjaln\u0105 ofiar\u0105 zapowiadanego przest\u0119pstwa, jest ma\u0142\u017conek, wst\u0119pny, zst\u0119pny, rodze\u0144stwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostaj\u0105ca w stosunku przysposobienia oraz jej ma\u0142\u017conek, a tak\u017ce osoba pozostaj\u0105ca we wsp\u00f3lnym po\u017cyciu (art. 115 \u00a7 11 kk). Przenosz\u0105c to na grunt komentowanej sprawy, przyj\u0105\u0107 mo\u017cna, \u017ce Jacek Ozdoba deklarowa\u0142 s\u0142ownie gotowo\u015b\u0107 do co najmniej naruszenia nietykalno\u015bci cielesnej Ewy Wrzosek, co rzeczywi\u015bcie jest przest\u0119pstwem, opisanym w art. 217 Kodeksu karnego.<\/p>\n\n\n\n To natomiast nie wystarczy, by uzna\u0107, \u017ce rzeczywi\u015bcie mia\u0142a miejsce gro\u017aba karalna. Przest\u0119pstwo z art. 190 kk jest – zgodnie z zasad\u0105 wyra\u017con\u0105 w art. 8 kk zdanie drugie – przest\u0119pstwem umy\u015blnym. Oznacza to, \u017ce sprawca musi mie\u0107 ch\u0119\u0107 wywo\u0142ania u adresata ofiary jakiej\u015b reakcji psychologicznej (stanu obawy o swoje zdrowie, \u017cycie, mienie, wzgl\u0119dnie osoby najbli\u017cszej), albo przynajmniej zak\u0142ada\u0107, \u017ce taka reakcja mo\u017ce zosta\u0107 wywo\u0142ana i si\u0119 na to godzi\u0107. Warunkiem podstawowym jest zatem to, \u017ce dzia\u0142anie sprawcy musi obejmowa\u0107 zamiarem bezpo\u015brednim lub ewentualnym r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce gro\u017aba do adresata rzeczywi\u015bcie dotrze. S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z 3.03.2022 r., sygn. akt IV KK 307\/21 wskazuje na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n (…) Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce zgodnie z tym przepisem karane jest zachowanie polegaj\u0105ce na gro\u017ceniu innej osobie, za\u015b gro\u017aba ma u niej wzbudzi\u0107 uzasadnion\u0105 obaw\u0119, \u017ce zostanie spe\u0142niona. Przepis ten<\/em><\/p>\n\n\n\n nie wymaga, by gro\u017aba zosta\u0142a wyra\u017cona w obecno\u015bci tej osoby i bezpo\u015brednio do niej skierowana. Gro\u017aba mo\u017ce zosta\u0107 przekazana pokrzywdzonemu przez osob\u0119 trzeci\u0105 lub innym sposobem komunikacji. Niemniej w ka\u017cdym przypadku zamiarem sprawcy musi by\u0107 dotarcie informacji zawieraj\u0105cej tre\u015b\u0107 gro\u017aby do osoby, wobec kt\u00f3rej jest ona skierowana. Zamiarem sprawcy musi by\u0107 bowiem obj\u0119te zachowanie, kt\u00f3re stanowi atak na wolno\u015b\u0107 konkretnej osoby. (…)<\/em><\/p>\n\n\n\n Analizuj\u0105c to, co wiadomo o sprawie, mo\u017cna powzi\u0105\u0107 wyra\u017ane w\u0105tpliwo\u015bci, czy rzeczywi\u015bcie zrealizowano znamiona gro\u017aby karalnej na szkod\u0119 Ewy Wrzosek. Europose\u0142 Ozdoba – co wywnioskowa\u0107 mo\u017cna z okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych zosta\u0142 nagrany – nie kierowa\u0142 swoich s\u0142\u00f3w do Ewy Wrzosek, lecz do swoich koleg\u00f3w z partii, a trudno zak\u0142ada\u0107, by spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce przeka\u017c\u0105 jego s\u0142owa bezpo\u015brednio zainteresowanej. Wydaje si\u0119 zatem, \u017ce Jacek Ozdoba, gdy zapowiada\u0142, \u017ce u\u017cyje wobec Ewy Wrzosek przemocy, nie mia\u0142 zamiaru jej grozi\u0107, a jedynie pochwali\u0107 si\u0119 przed kolegami swoj\u0105 odwag\u0105 oraz sprawno\u015bci\u0105 fizyczn\u0105 – po ich reakcji mo\u017cna zreszt\u0105 wywnioskowa\u0107, \u017ce autentycznie im zaimponowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym elementem czynu jest realna obawa spe\u0142nienia gro\u017aby, oceniana wed\u0142ug kryteri\u00f3w obiektywnych. Tutaj oczywi\u015bcie pojawia si\u0119 pytanie, czy Jacek Ozdoba by\u0142by zdolny poradzi\u0107 sobie w walce z doros\u0142\u0105 kobiet\u0105, aczkolwiek okoliczno\u015bci wskazuj\u0105, \u017ce nie jest to kwestia przes\u0105dzaj\u0105ca. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 bowiem, \u017ce Jacek Ozdoba dokonuje jakiego\u015b podst\u0119pnego ataku z zaskoczenia, a poza tym, towarzyszyli mu koledzy. Hipotetycznie zatem uzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce gdyby s\u0142owa europos\u0142a Ozdoby dotar\u0142y do prokurator Wrzosek, mia\u0142aby ona prawo obawia\u0107 si\u0119 realizacji gro\u017aby.<\/p>\n\n\n\n Reasumuj\u0105c, bior\u0105c pod uwag\u0119 opisywane publicznie okoliczno\u015bci zdarzenia, mo\u017cliwo\u015b\u0107 przypisania Jackowi Ozdobie odpowiedzialno\u015bci za gro\u017ab\u0119 karaln\u0105 wydaje si\u0119 raczej niepewna i w\u0105tpliwa, a to z uwagi na to, \u017ce raczej nie mia\u0142 on intencji, by jego zapowiedzi do pokrzywdzonej rzeczywi\u015bcie dotar\u0142y, a wysz\u0142o to raczej przypadkiem – nie zdawa\u0142 on sobie chyba sprawy z tego, \u017ce w og\u00f3le jest nagrywany. Inn\u0105 oczywi\u015bcie kwesti\u0105 jest moralna ocena tego zachowania, przy czym zdaje si\u0119, \u017ce mi\u0119dzy wierszami opisa\u0142em wy\u017cej, co o tym s\u0105dz\u0119 i co wydaje si\u0119 chyba do\u015b\u0107 oczywiste.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niniejszy wpis zosta\u0142 zainspirowany informacj\u0105, \u017ce prokurator Ewa Wrzosek z\u0142o\u017cy\u0142a zawiadomienie dotycz\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci pope\u0142nienia na jej szkod\u0119 przest\u0119pstwa, polegaj\u0105cego na gro\u017abach karalnych ze strony Jacka Ozdoby, kt\u00f3re to gro\u017aby mia\u0142y by\u0107 formu\u0142owane w dniu 17 marca bie\u017c\u0105cego roku pod siedzib\u0105 … Continue reading \n
Jednak\u017ce, nie spos\u00f3b na tym poprzesta\u0107, albowiem czynem zabronionym jest r\u00f3wnie\u017c wykroczenie, zdefiniowane w art. 1 Kodeksu wykrocze\u0144. Tym samym, dla precyzji, nale\u017cy mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c na uwadze art. 7 kk:<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Zar\u00f3wno orzecznictwo, jak i doktryna przyjmuj\u0105 zgodnie i konsekwentnie, \u017ce gro\u017aba nie musi by\u0107 wyra\u017cona wprost, tj. werbalnie, pisemnie itd., lecz wystarczaj\u0105ce jest ka\u017cde zachowanie sprawcy, kt\u00f3re dostatecznie ujawnia jego zamiar – mo\u017ce to by\u0107 np. wymachiwanie no\u017cem przed twarz\u0105 ofiary, gest (cho\u0107by symulowane “podrzynanie gard\u0142a”) itd. Nacisk tutaj nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 na to, by komunikat sprawcy by\u0142 wystarczaj\u0105cy do odczytania intencji – np. s\u0142owa “b\u0119dziesz mia\u0142 powa\u017cne problemy” same z siebie mog\u0105 oznacza\u0107 wiele rzeczy – to mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie dobrze zapowied\u017a u\u017cycia przemocy, jak i np. wszcz\u0119cia post\u0119powania cywilnego o ochron\u0119 d\u00f3br osobistych albo zawiadomienie nadzoru budowlanego o samowoli budowlanej. Istotny jest kontekst, kt\u00f3ry oczywi\u015bcie podlega ocenie.<\/p>\n\n\n\n